WIELKA PIĄTKA

Wielka Piątka” – pięć wymiarów osobowości

Ramy pięcioczynnikowego modelu osobowości nazwanego „Wielką Piątką” wyznacza pięć cech: neurotyczność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność (Costa, McCrae, 1992). Według modelu, cechy te stanowią ponadkulturowe i ponaddemograficzne oraz strukturalnie najbardziej ogólne wymiary, pozwalające na pełną i wszechstronną charakterystykę osobowości (Zawadzki i in., 2007). Poniżej, za powyższymi autorami, przedstawiamy charakterystykę skrajnych biegunów każdej z cech.

Ekstrawersja (versus introwersja)
Ekstrawersja (versus introwersja) opisuje skłonność do interakcji społecznych, a także energii i aktywności oraz doznawania pozytywnych emocji. Wysoka ekstrawersja zazwyczaj oznacza serdeczność i przyjacielskość, aktywność i optymizm, towarzyskość i rozmowność, skłonność do zabawy, poszukiwanie bodźców i stymulacji. Natomiast niska ekstrawersja (introwersja) zazwyczaj oznacza rezerwę w społecznych kontaktach z innymi ludźmi, nieśmiałość, brak optymizmu, czy preferencje do przebywania w samotności. Źródło: Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (2007). Inwentarz Osobowości NEO-FFI Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrea. Adaptacja polska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych, s. 72-73.

Ugodowość
Ugodowość opisuje skłonność do pozytywnego versus negatywnego nastawienia do innych ludzi związaną z altruizmem versus antagonizmem. Jest związana z takimi charakterystykami jak wrażliwość versus obojętność na sprawy innych, zaufanie versus brak zaufania czy nastawienie kooperacyjne versus rywalizacyjne. Wysoka ugodowość zazwyczaj oznacza sympatyczność, skłonność do udzielania pomocy, prostolinijność, prostoduszność, szczerość, potulność i łagodność, a także skromność i uczuciowość w stosunku do innych. Natomiast niska ugodowość zazwyczaj oznacza egocentryzm, nastawienie rywalizacyjne, a czasami nawet agresywność i oschłość w kontaktach z innymi ludźmi
Źródło: Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (2007). Inwentarz Osobowości NEO-FFI Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrea. Adaptacja polska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych. s. 76-77
Sumienność
Sumienność opisuje stosunek człowieka do działania zorientowanego na cel i łączy się z poziomem zorganizowania, motywacji i wytrwałości. Wysoka sumienność zazwyczaj oznacza silną wolę osiągnięć oraz motywację do działania i wytrwałość w dążeniu i osiąganiu własnych celów. Sumienność zazwyczaj jest związana ze skrupulatnością, obowiązkowością, rozważnością i rzetelnością, ale także z pracoholizmem, skłonnością do utrzymywania porządku i perfekcjonizmem. Natomiast niska sumienność zazwyczaj oznacza niewielkie sprecyzowanie celów życiowych, niską skrupulatność i motywację osiągnięć; hedonizm, impulsywność w podejmowaniu decyzji, a także spontaniczność w działaniu
Źródło: Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (2007). Inwentarz Osobowości NEO-FFI Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrea. Adaptacja polska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych. s. 78-79.

Stabilność emocjonalna (versus neurotyczność)
Stabilność emocjonalna (versus neurotyczność) opisuje podatność na odczuwanie negatywnych emocji, np. niezadowolenia, zmieszania, poczucia winy, strachu, gniewu. Wysoka stabilność emocjonalna (niska neurotyczność) zazwyczaj oznacza emocjonalne przystosowanie, zdolność do zmagania się ze stresem bez doświadczania napięć, rozdrażnienia, czy obaw. Natomiast wysoka neurotyczność zazwyczaj oznacza mniejszą zdolność do kontrolowania swoich popędów oraz zmagania się ze stresem, skłonność do zamartwiania się, wstydliwość oraz poczucie zmieszania w obecności innych, a nawet reakcje nacechowane lękiem i napięciem
Źródło: Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (2007). Inwentarz Osobowości NEO-FFI Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrea. Adaptacja polska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych, s. 70-71)

Otwartość na doświadczenie
Otwartość na doświadczenie opisuje tendencję do poszukiwania i pozytywnego wartościowania nowych doświadczeń życiowych, tolerancję wobec nowości i ciekawość poznawczą. Wysoka otwartość na doświadczenie zazwyczaj oznacza ciekawość, kreatywność, wyobraźnię, niekonwencjonalność, a także niezależność w sądach. Natomiast niska otwartość na doświadczenie zazwyczaj oznacza konwencjonalność, konserwatywność, wyznawanie tradycyjnych wartości, pragmatyczne zainteresowania i preferencje względem uznanych społecznie sposobów działania
Źródło: Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (2007). Inwentarz Osobowości NEO-FFI Paula T. Costy Jr i Roberta R. McCrea. Adaptacja polska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych, s. 74-75. Źródło: Sorokowska, A., Słowińska A., Zbieg A., Sorokowski, P. (2014). Polska adaptacja testu Ten Item Personality Inventory (TIPI) – TIPI-PL – wersja standardowa i internetowa. Wrocław: WrocLab.


INSTRUKCJA

Poniżej przedstawiona jest lista cech, które są lub nie są Twoimi charakterystykami. Zaznacz liczbą przy poszczególnych stwierdzeniach, do jakiego stopnia zgadzasz się lub nie zgadzasz z każdym z nich. Oceń stopień, w jakim każde z pytań odnosi się do Ciebie.

DOKOŃCZ ZDANIE W JAKIM STOPNIU JESTEŚ OSOBĄ….

1.Lubiącą towarzystwo innych, aktywną i optymistyczną.
2.Krytyczną względem innych, konfliktową.
3.Sumienną, zdyscyplinowaną.
4.Pełną niepokoju, łatwo wpadającą w przygnębienie.
5.Otwartą na nowe doznania, w złożony sposób postrzegającą świat.
6.Zamkniętą w sobie, wycofaną i cichą.
7.Zgodną, życzliwą.
8.Źle zorganizowaną, niedbałą.
9.Niemartwiącą się, stabilną emocjonalnie.
10.Trzymającą się utartych schematów, biorącą rzeczy wprost.